Khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ từ thực tế đời sống

Chăm sóc sức khỏe phụ nữ không chỉ là việc đi khám khi có bệnh, mà cần được quan tâm và theo dõi xuyên suốt nhiều giai đoạn của cuộc đời, từ dậy thì, sinh sản đến tiền mãn kinh và mãn kinh. Tuy nhiên, trong thực tế, quá trình này thường bị gián đoạn khi nhiều phụ nữ chỉ tìm đến cơ sở y tế khi triệu chứng đã rõ ràng hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, thay vì duy trì thăm khám và theo dõi định kỳ.

Tại Hội thảo Chăm sóc sức khỏe phụ nữ 2026 với chủ đề "Quản lý toàn diện sức khỏe phụ nữ: Vì các thế hệ phụ nữ Việt", do Hội Phụ sản Việt Nam (VAGO) và Abbott phối hợp tổ chức, GS.TS. Nguyễn Viết Tiến, Chủ tịch VAGO nhấn mạnh: "Chăm sóc sức khỏe phụ nữ cần được thực hiện trong mọi độ tuổi, từ độ tuổi dậy thì, độ tuổi sinh sản đến độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh".

Theo GS.TS. Nguyễn Viết Tiến, ở mỗi giai đoạn cuộc đời, phụ nữ có những vấn đề sức khỏe đặc thù, do đó cần được hướng dẫn đầy đủ để phòng bệnh hiệu quả; đồng thời việc phát hiện sớm và tiếp cận bác sĩ chuyên khoa kịp thời đóng vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu quả điều trị.

Từ thực tế lâm sàng, các chuyên gia cho biết khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ thể hiện rõ ở lạc nội mạc tử cung – một bệnh lý phổ biến, dễ tái phát và việc điều trị gặp nhiều thách thức nếu không được phát hiện kịp thời. GS.TS. Nguyễn Viết Tiến cho biết đã có nhiều trường hợp phụ nữ mắc lạc nội mạc tử cung nhưng không được theo dõi và điều trị kịp thời, khiến khối u phát triển lớn và buộc phải can thiệp phẫu thuật, thậm chí có trường hợp phải mổ cấp cứu khi khối u lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng bị vỡ. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị sớm, nhiều trường hợp có thể tránh được những cuộc mổ không cần thiết.

Ông cũng nhấn mạnh rằng khi phụ nữ có kiến thức cơ bản để nhận diện các dấu hiệu bất thường và chủ động thăm khám sớm, khả năng điều trị hiệu quả cao hơn; ngược lại, khi đến muộn, nhiều mục tiêu điều trị – bao gồm cả việc bảo tồn chức năng sinh sản – có thể trở nên khó đạt được.

Nhu cầu chuyển từ "có bệnh mới chữa" sang chăm sóc theo vòng đời

Theo chuyên gia, những thực tế này phản ánh một nhu cầu chuyển từ cách tiếp cận "có bệnh mới chữa" sang chủ động theo dõi, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe xuyên suốt vòng đời. Đây không chỉ là vấn đề chuyên môn mà còn là bài toán về nhận thức và thói quen trong cộng đồng.

Định hướng này cũng phù hợp với Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị định hướng phát triển hệ thống y tế theo hướng lấy người dân làm trung tâm, thúc đẩy chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời và tăng cường phòng bệnh chủ động¹.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng cần triển khai đồng thời hai hướng tiếp cận. Trước hết là nâng cao nhận thức, giúp phụ nữ hiểu đúng về cơ thể, chủ động theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm các vấn đề ở từng giai đoạn cuộc sống. Song song, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế được xem là yếu tố then chốt nhằm cải thiện hiệu quả chẩn đoán và điều trị, đặc biệt với các bệnh lý cần quản lý lâu dài.

Cách tiếp cận này cũng được phản ánh rõ trong các cập nhật thực hành lâm sàng tại Hội nghị Chăm sóc sức khỏe phụ nữ 2026. Các chuyên gia y tế được giới thiệu "Hướng dẫn quốc gia về chẩn đoán và điều trị lạc nội mạc tử cung 2026" vừa được ban hành đầu năm nay. Theo TS.BS. Lê Quang Thanh, Phó Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam, hướng dẫn này là bước tiến quan trọng, phản ánh sự cập nhật kịp thời các dữ liệu khoa học và nghiên cứu mới nhất trên thế giới, đồng thời cho thấy xu hướng điều trị chuyển dịch theo hướng ít xâm lấn, ưu tiên điều trị nội khoa nhằm hạn chế can thiệp ngoại khoa không cần thiết.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhấn mạnh cần nhìn nhận mãn kinh như một giai đoạn quan trọng của cuộc đời người phụ nữ. Phát biểu bên lề hội thảo, TS.BS. Premitha Damodaran, Chủ tịch Ủy ban Mãn kinh và Sức khỏe Phụ nữ Trung niên thuộc Hội Sản phụ khoa Malaysia, cho biết: "Tuổi thọ trung bình của phụ nữ ngày càng cao, đồng nghĩa với việc họ có thể trải qua 30-40 năm trong tình trạng suy giảm estrogen sau mãn kinh. Đây là khoảng thời gian chiếm gần một nửa cuộc đời, do đó cần được quan tâm và quản lý một cách toàn diện."

GS.TS. Nguyễn Viết Tiến đánh giá cao vai trò của các diễn đàn như Hội nghị Chăm sóc Sức khỏe Phụ nữ 2026 trong việc nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế. Theo ông, việc các chuyên gia quốc tế và trong nước cùng chia sẻ kinh nghiệm giúp bác sĩ Việt Nam có thêm góc nhìn mới, đồng thời học hỏi kinh nghiệm quốc tế để phát hiện sớm và điều trị kịp thời để nâng cao hiệu quả điều trị.

Hội thảo Chăm sóc Sức khỏe Phụ nữ 2026 là một phần trong nỗ lực lâu dài của Abbott nhằm đồng hành cùng ngành Y tế Việt Nam trong nâng cao sức khỏe và chất lượng sống cho phụ nữ. Thông qua việc phối hợp tổ chức các diễn đàn khoa học, triển khai các chương trình đào tạo và cập nhật chuyên môn cho đội ngũ y bác sĩ – như dự án "Đào tạo Quốc tế Nâng cao về lạc nội mạc tử cung" (i‑TEA) – cũng như tham gia các hội nghị chuyên ngành như VFAP và Hội nghị Sản phụ khoa toàn quốc, Abbott góp phần hỗ trợ đội ngũ y tế tiếp cận kiến thức chuyên môn và thực hành lâm sàng dựa trên bằng chứng.

Bên cạnh các hoạt động chuyên môn, Abbott cũng phối hợp với các tổ chức chuyên môn và đối tác địa phương triển khai các hoạt động giáo dục – truyền thông như chuỗi chương trình "Chủ động khỏe – Để yêu thương" và các chương trình giáo dục sức khỏe sinh sản cho sinh viên. Thông qua đó, người dân nói chung và phụ nữ nói riêng được tiếp cận thông tin khoa học đáng tin cậy, khuyến khích chủ động chăm sóc sức khỏe và tiếp cận dịch vụ y tế sớm hơn, từ đó có thể sống khỏe mạnh và trọn vẹn ở mọi giai đoạn cuộc đời.

Qua nhưng nỗ lực này, Abbott tiếp tục khẳng định vai trò là đối tác đồng hành bền vững của ngành y tế Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng sống cho phụ nữ ở mọi giai đoạn của cuộc đời.