5 năm sống chung với hạ kali máu dai dẳng không rõ nguyên nhân

Bà V.T.H (79 tuổi) đến thăm khám tại BVĐK Hồng Ngọc trong tình trạng buồn nôn, nôn nhiều, mệt mỏi kéo dài, kèm theo yếu cơ tứ chi khiến việc đi lại gặp khó khăn. Bệnh nhân được chẩn đoán hạ kali máu.

Theo chia sẻ của bà, đây không phải lần đầu bà phải nhập viện. Trong nhiều năm qua, bà H. liên tục nhập viện vì mệt mỏi, yếu chi, được chẩn đoán hạ kali máu và điều trị bù điện giải. Tuy nhiên, tình trạng vẫn tái phát nhiều lần, sức khỏe suy giảm do chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh.

"Hơn 5 năm nay rồi, mỗi lần mệt mỏi, yếu tay chân là lại phải nhập viện truyền dịch, bù kali. Điều trị xong thì đỡ, nhưng một thời gian lại tái phát, tôi cũng không biết vì sao bệnh cứ tái lại như vậy." - bà H chia sẻ về tình trạng bệnh của mình.

Khi nhập viện, chỉ số kali máu của bà giảm xuống chỉ còn 1,65 mmol/L – chưa tới một nửa so với bình thường. Tình trạng này có thể gây liệt cơ, rối loạn nhịp tim và đe dọa tính mạng. Ngay lập tức, bệnh nhân được cấp cứu bằng bù kali tĩnh mạch, đồng thời làm các xét nghiệm, thăm dò chuyên sâu nhằm tìm ra căn nguyên bệnh.

"Bệnh nhân mắc bệnh nhiều năm nhưng điều trị chủ yếu chỉ xử lý triệu chứng. Việc bù Kali chỉ cải thiện tạm thời, không giải quyết căn nguyên nên bệnh dễ tái phát, ảnh hưởng cuộc sống và tiềm ẩn nhiều biến chứng" - ThS.BSNT Kiều Hồng Nhung, khoa Nội tiết, BVĐK Hồng Ngọc cho biết.

Tìm ra hội chứng tự miễn hiếm gặp – Chìa khóa điều trị dứt điểm cho người bệnh

Nhằm tìm tận gốc căn nguyên bệnh, các bác sĩ Khoa Nội tiết đã triển khai chẩn đoán toàn diện (gồm điện giải máu, điện giải niệu 24 giờ, kháng thể tự miễn, điện di miễn dịch, khí máu, RF và bộ xét nghiệm miễn dịch mở rộng…)[1.1], làm cơ sở xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, lâu dài.

Nhờ được tiến hành các thăm dò chuyên sâu, bác sĩ phát hiện người bệnh mắc toan thận chuyển hóa. Đồng thời, có nhiều chỉ số xét nghiệm bất thường: kali và phospho giảm sâu, chỉ còn khoảng 1/3 so với mức bình thường; bổ thể C3 giảm, RF tăng. Đặc biệt, các tự kháng thể CENP-B, Ro52, SS-A, SS-B và Histone đều dương tính mạnh.[2.1]

"Các kết quả cho thấy hệ miễn dịch của người bệnh rối loạn rõ rệt, tự tấn công cơ thể, khiến bệnh tái phát kéo dài. Nhưng những bất thường này cũng có thể gặp ở nhiều bệnh tự miễn, chưa thể khẳng định căn nguyên, do đó chúng tôi tiếp tục chỉ định thêm các xét nghiệm khác để chẩn đoán chính xác nhất." - ThS.BSNT Kiều Hồng Nhung nhận định.

Ở lần sàng lọc thứ hai, bệnh nhân được khám chuyên khoa mắt và siêu âm tuyến nước bọt. Kết quả cho thấy test khô mắt dương tính. Ngoài ra, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện đục thủy tinh thể và thoái hóa võng mạc. Siêu âm ghi nhận tuyến mang tai và tuyến dưới hàm hai bên có cấu trúc giảm âm không đều.[3.1]

Tổng hợp kết quả, các bác sĩ xác định nguyên nhân gây toan thận chuyển hóa (RTA type 1) và hạ kali máu kéo dài là hội chứng Sjogren – một bệnh tự miễn hiếm gặp, với tỷ lệ mắc chỉ khoảng 4-8/10.000 người.

"Hội chứng Sjogren là khi hệ miễn dịch tấn công nhầm các tuyến tiết dịch của cơ thể, chủ yếu là tuyến nước bọt và tuyến lệ. Khi bệnh ảnh hưởng đến thận, người bệnh có thể bị hạ kali máu, toan chuyển hóa kéo dài và tái phát nhiều năm gây biến chứng loãng xương, sỏi thận nếu không được chẩn đoán đúng nguyên nhân." - ThS.BSNT Kiều Hồng Nhung cho biết.

Ngay sau khi xác định nguyên nhân gốc rễ, bác sĩ chỉ định phác đồ điều trị đích song song cải thiện triệu chứng. Chỉ sau 3 ngày, tình trạng yếu cơ, buồn nôn và rối loạn điện giải cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân được ra viện sau 7 ngày với các chỉ số trở về bình thường.

"Từ khi vào viện Hồng Ngọc tôi mới được làm các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ giải thích rõ tình trạng bệnh và hướng điều trị nên rất yên tâm." - bà H cho biết.

Từ trường hợp này, bác sĩ Nhung khuyến cáo các rối loạn nội tiết thường diễn biến phức tạp, biểu hiện mơ hồ và dễ nhầm lẫn, nhất là với bệnh hiếm gặp. Do đó, người bệnh, nhất là người cao tuổi, không nên tự điều trị mà cần đến các bệnh viện có chuyên khoa nội tiết để được thăm khám và điều trị chuyên sâu, hiệu quả lâu dài.

Với đội ngũ bác sĩ Nội tiết giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và quy trình bài bản, BVĐK Hồng Ngọc có khả năng phát hiện sớm, xử trí hiệu quả các ca bệnh phức tạp, hiếm gặp, giúp người bệnh ổn định sức khỏe và nâng cao chất lượng sống.