Nhiều phụ huynh vẫn cho rằng việc con thấp bé là do yếu tố di truyền nên chủ quan chờ trẻ "tự lớn". Tuy nhiên, theo các bác sĩ, thấp còi không chỉ là vấn đề dinh dưỡng hay gen mà còn có thể là biểu hiện của các rối loạn nội tiết, bệnh lý cần được phát hiện sớm.

Mới đây, Đơn nguyên Khám Nhi theo yêu cầu, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội) tiếp nhận một bệnh nhi nữ 14 tuổi, cao 1m34 và chưa xuất hiện bất kỳ dấu hiệu dậy thì nào. Trong khi đó, chiều cao trung bình của trẻ cùng lứa tuổi thường đạt từ 1m50-1m60, bệnh nhi thấp hơn gần 30cm so với bạn bè.

Qua thăm khám và xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ xác định bệnh nhi mắc hội chứng Turner thể khảm - một rối loạn nhiễm sắc thể X khiến trẻ không thể dậy thì bình thường và có nguy cơ thấp lùn kéo dài. Gia đình cho biết đã nhận thấy con thấp bé từ nhỏ nhưng do bố mẹ và ông bà đều có vóc dáng khiêm tốn nên cho rằng đó là yếu tố di truyền, không đưa trẻ đi khám sớm. Hệ quả là "giai đoạn vàng" can thiệp đã bị bỏ lỡ.

Theo TS.BS Ngô Thị Thu Hương, Phó Trưởng khoa Nhi Tiêu hóa - Dinh dưỡng - Lây, việc phát hiện bất thường về chiều cao và nội tiết cần được thực hiện sớm, lý tưởng nhất là trước tuổi dậy thì. Can thiệp hormone tăng trưởng cho hiệu quả tối ưu khi trẻ chưa bước vào dậy thì, trong khi điều trị muộn thường kém hiệu quả và chi phí cao hơn.

Bên cạnh ảnh hưởng về thể chất, trẻ thấp lùn còn dễ gặp các vấn đề tâm lý như tự ti, nhút nhát, hạn chế giao tiếp, từ đó ảnh hưởng đến học tập và hòa nhập xã hội.

Các chuyên gia khuyến cáo, phụ huynh nên đưa trẻ đi tầm soát sớm nếu thấy con thấp hơn rõ rệt so với bạn bè cùng lứa, tốc độ tăng chiều cao chậm qua các năm hoặc có dấu hiệu chậm dậy thì, dễ mệt mỏi, thiếu tự tin. Việc tầm soát định kỳ, đặc biệt trong giai đoạn 5-10 tuổi, được xem là "thời điểm vàng" giúp phát hiện sớm bệnh lý, can thiệp kịp thời và bảo vệ sự phát triển toàn diện của trẻ.