Mới đây, Đơn vị Nam học - Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một nam bệnh nhân 24 tuổi đến khám trong tình trạng lo lắng vì cơ thể gần như không có dấu hiệu dậy thì. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận người bệnh không có ria mép, không mọc lông mu, tinh hoàn nhỏ, hình thái tương đương trẻ em.

Người bệnh cho biết đã nhận thấy sự khác biệt từ nhiều năm trước nhưng chủ quan cho rằng mình chỉ "dậy thì muộn theo cơ địa", nên không đi khám. Kết quả chẩn đoán xác định đây là suy sinh dục thứ phát - một rối loạn nội tiết cần được can thiệp y tế sớm.

Dậy thì "lệch chuẩn": Dấu hiệu không thể bỏ qua

Theo ThS.BS Nguyễn Trung Hiếu - Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, tuổi dậy thì bình thường ở nam giới bắt đầu từ 9-14 tuổi. Sau 14 tuổi, nếu cơ thể vẫn chưa xuất hiện các dấu hiệu như to tinh hoàn, mọc lông mu, vỡ giọng, phát triển cơ bắp… cần đi khám chuyên khoa.

Việc chậm phát hiện và điều trị không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình, tâm lý mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng như nguy cơ vô sinh do tinh hoàn không phát triển, loãng xương sớm do thiếu hormone sinh dục nam, làm tăng nguy cơ gãy xương từ khi còn trẻ.

Nguyên nhân và xét nghiệm cần thiết

Theo các bác sĩ, chậm dậy thì ở nam giới thường xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính:

Tại tinh hoàn: bất thường di truyền (như hội chứng Klinefelter), tinh hoàn ẩn, biến chứng sau quai bị.

Từ hệ thần kinh trung ương: tuyến yên hoặc vùng dưới đồi không phát tín hiệu nội tiết kích hoạt tinh hoàn.

Để chẩn đoán, người bệnh cần được thăm khám lâm sàng kết hợp xét nghiệm nội tiết (Testosterone, LH, FSH…), siêu âm tinh hoàn, chụp X-quang tuổi xương; trường hợp cần thiết có thể chụp MRI tuyến yên hoặc làm xét nghiệm nhiễm sắc thể.

Điều trị sớm giúp "đánh thức" tuổi dậy thì

Hiện nay, phần lớn các trường hợp suy sinh dục có thể điều trị hiệu quả bằng liệu pháp nội tiết thay thế nếu được phát hiện kịp thời. Can thiệp đúng thời điểm giúp kích thích phát triển cơ quan sinh dục, bảo tồn khả năng sinh sản, cải thiện mật độ xương và sức khỏe toàn thân.

Các bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh và nam thanh thiếu niên tuyệt đối không chủ quan khi thấy các dấu hiệu dậy thì bất thường. Việc đi khám sớm chính là chìa khóa để tránh những hậu quả kéo dài suốt cuộc đời.