Tết đến xuân về là dịp sum họp, thăm hỏi và du lịch. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn người bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe do ăn uống thất thường, sinh hoạt đảo lộn và chủ quan trong theo dõi bệnh.

Theo Bệnh viện Nội tiết Trung ương, một trong những nguyên tắc quan trọng nhất với người bệnh ĐTĐ trong dịp Tết là không bỏ bữa, không dồn bữa. Việc ăn uống không đều có thể khiến đường huyết dao động mạnh, làm tăng nguy cơ hạ hoặc tăng đường huyết cấp tính.

Người bệnh cần cố gắng duy trì số bữa và lượng thức ăn như ngày thường. Trong các bữa tiệc, nếu không thể từ chối, nên ăn với khẩu phần nhỏ và ưu tiên thực phẩm ít năng lượng, ít đường. Nguyên tắc "đĩa ăn lành mạnh" được khuyến nghị gồm: một nửa là rau xanh và trái cây, một phần tư là chất đạm, phần còn lại là tinh bột - ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt.

Ngày Tết có nhiều món giàu tinh bột như bánh chưng, xôi, miến, mì…, người bệnh ĐTĐ cần biết cách thay thế tương đương để không ăn quá mức. Ví dụ: 1 lưng bát cơm tương đương 1/8 chiếc bánh chưng vừa hoặc 1 bát miến.

Bên cạnh đó, các món chiên, rán, nhiều dầu mỡ và thực phẩm chứa nhiều mỡ động vật như thịt đông, giò thủ, canh măng nấu chân giò… cần được hạn chế, bởi chúng làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch, từ đó dẫn tới biến chứng tim mạch và đột quỵ.

Chế độ ăn ngày Tết cũng thường dư thừa chất đạm từ thịt, cá, giò chả, đồ hun khói. Người bệnh nên cân đối giữa đạm động vật và thực vật, ưu tiên thủy hải sản, gia cầm và sử dụng với lượng vừa phải theo tư vấn của bác sĩ.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo không nên tích trữ quá nhiều thực phẩm, đồng thời bảo quản đúng cách để tránh ngộ độc thực phẩm - một nguy cơ không nhỏ trong những ngày Tết.

Đồ ngọt như bánh kẹo, mứt, nước ngọt là nguyên nhân phổ biến khiến đường huyết tăng cao. Người bệnh ĐTĐ cần hạn chế tối đa, chỉ dùng với lượng rất nhỏ. Song song đó, cần uống đủ nước, mang theo chai nước bên mình để hỗ trợ chuyển hóa và kiểm soát cảm giác thèm ăn.

Rau xanh và chất xơ là nhóm thực phẩm thường thiếu trong mâm cơm ngày Tết nhưng lại rất cần thiết. Ăn rau trước bữa chính giúp làm chậm hấp thu đường, hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.

Ngoài ra, người bệnh nên duy trì chế độ ăn nhạt, hạn chế dưa muối, đồ chế biến sẵn và nước chấm. Rượu bia cần được kiểm soát nghiêm ngặt do dễ che lấp triệu chứng hạ đường huyết. Nếu uống, cần tuân thủ giới hạn an toàn và tuyệt đối không uống khi đói.

Cuối cùng, dù lịch sinh hoạt thay đổi, người bệnh ĐTĐ vẫn nên duy trì vận động thể lực đều đặn như đi bộ, đạp xe, yoga từ 30-60 phút mỗi ngày. Đây là yếu tố quan trọng giúp ổn định đường huyết, nâng cao sức khỏe và tận hưởng một cái Tết an toàn, trọn vẹn.