Đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật tại Việt Nam. Nguy hiểm hơn, nhiều trường hợp bỏ lỡ "thời gian vàng" chỉ vì chủ quan, nhầm lẫn với "trúng gió" hay rối loạn tiền đình.

Theo TS.BS Đào Việt Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, đột quỵ là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở cả nam và nữ. Nam giới có nguy cơ cao hơn do áp lực, thói quen sử dụng rượu bia và thuốc lá. Tuy nhiên, bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào.

Không chỉ dừng ở các dấu hiệu quen thuộc theo quy tắc F.A.S.T như méo miệng, yếu tay, khó nói, nhiều trường hợp "FAST âm tính" vẫn đang trong tình trạng nguy hiểm. Các biểu hiện dễ bị bỏ qua gồm mất thị lực đột ngột ở một bên mắt, chóng mặt dữ dội kèm mất thăng bằng, hoặc cơn đau đầu "sét đánh" xuất hiện bất ngờ.

Một cảnh báo đặc biệt được các bác sĩ nhấn mạnh là tuyệt đối không tự lái xe khi nghi ngờ đột quỵ. Thực tế đã ghi nhận bệnh nhân chỉ tê nhẹ nửa người nhưng vẫn lái xe và gặp va chạm. Khi não bị tổn thương, phản xạ có thể mất kiểm soát trong tích tắc, gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong xử trí ban đầu, người dân cần tránh các sai lầm phổ biến như trích máu đầu ngón tay, cho uống nước chanh hoặc tự ý dùng thuốc. Người bệnh rất dễ bị sặc, có thể dẫn đến suy hô hấp cấp nếu cho uống qua đường miệng. Đồng thời, không nên trì hoãn việc đưa bệnh nhân đi cấp cứu chỉ để đo huyết áp hoặc chờ ổn định.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, có thể kiểm tra nhanh bằng cách hỏi tên để đánh giá khả năng nói, yêu cầu giơ hai tay, nhấc chân, quan sát nụ cười có bị méo hay không và xác định thời điểm khởi phát triệu chứng. Đây là yếu tố quan trọng để bác sĩ quyết định phương pháp điều trị như dùng thuốc tiêu sợi huyết hay can thiệp lấy huyết khối.

Các chuyên gia nhấn mạnh, đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa thông qua kiểm soát huyết áp, hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá và tuân thủ điều trị. Việc tự ý ngừng thuốc khi thấy khỏe là sai lầm nguy hiểm, có thể dẫn đến tái phát với hậu quả nặng nề hơn.

Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não có thể bị tổn thương. Nhận diện sớm và hành động đúng cách chính là chìa khóa để tránh những "giá như" không đáng có.