Nhiều phụ huynh cho rằng đây chỉ là biểu hiện cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, theo các bác sĩ nhi khoa, thở khò khè ở trẻ trong mùa lạnh có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề hô hấp cần được theo dõi sát.

Thở khò khè là gì và vì sao dễ gặp khi trời lạnh?

Thở khò khè là âm thanh rít hoặc khò khè phát ra khi không khí đi qua đường thở bị hẹp. Ở trẻ nhỏ, đường thở vốn đã nhỏ, khi gặp thời tiết lạnh, niêm mạc hô hấp dễ phù nề, tăng tiết dịch nhầy, khiến không khí lưu thông khó khăn hơn.

Không khí lạnh, khô cùng sự gia tăng của các virus đường hô hấp trong mùa đông là những yếu tố khiến tình trạng thở khò khè ở trẻ xuất hiện hoặc nặng lên.

Những nguyên nhân thường gặp

Ở trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi, thở khò khè thường liên quan đến viêm tiểu phế quản - bệnh lý phổ biến vào mùa lạnh, đặc biệt do virus hợp bào hô hấp (RSV). Trẻ có thể kèm theo ho, sổ mũi, bú kém hoặc thở nhanh.

Với trẻ lớn hơn, thở khò khè có thể liên quan đến hen phế quản, nhất là khi tái diễn nhiều lần, nặng hơn về đêm hoặc khi thời tiết thay đổi. Ngoài ra, viêm phổi, viêm phế quản, dị ứng đường hô hấp hoặc hít phải dị vật cũng là những nguyên nhân cần được loại trừ.

Khi nào thở khò khè trở thành dấu hiệu nguy hiểm?

Thở khò khè sẽ đáng lo ngại nếu trẻ có kèm theo các biểu hiện như thở nhanh, thở gắng sức, rút lõm lồng ngực, tím môi hoặc đầu chi. Trẻ quấy khóc nhiều, lừ đừ, bú kém, bỏ ăn hoặc sốt cao kéo dài cũng là những dấu hiệu cảnh báo bệnh đang tiến triển nặng.

Đặc biệt, với trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi, bất kỳ biểu hiện thở bất thường nào cũng cần được thăm khám sớm, tránh nguy cơ suy hô hấp.

Những sai lầm thường gặp của phụ huynh

Một số phụ huynh tự ý dùng thuốc giãn phế quản, thuốc ho hoặc kháng sinh cho trẻ khi thấy thở khò khè. Việc này không những không cải thiện tình trạng mà còn có thể che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán.

Ngoài ra, giữ ấm quá mức, trùm kín mặt trẻ hoặc đóng kín phòng để tránh gió lạnh cũng có thể khiến không khí thiếu lưu thông, làm tình trạng thở khò khè trầm trọng hơn.

Làm gì để bảo vệ trẻ trong mùa lạnh?

Cha mẹ cần giữ ấm cho trẻ đúng cách, chú ý vùng cổ, ngực, tay chân nhưng vẫn đảm bảo phòng ở thông thoáng. Tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc, khói than và các tác nhân gây kích ứng đường thở.

Khi trẻ có biểu hiện thở khò khè, cần theo dõi sát nhịp thở, khả năng ăn uống và mức độ tỉnh táo của trẻ. Nếu triệu chứng không cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Trong mùa lạnh, thở khò khè ở trẻ nhỏ không đơn thuần là "bệnh vặt". Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và chăm sóc đúng cách là yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ hệ hô hấp non nớt của trẻ.