Liên tục ghi nhận trẻ tái nhiễm tay chân miệng

Chỉ trong 12 tuần đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 25.000 ca tay chân miệng. Tại BVĐK Hồng Ngọc, số trẻ đến khám và điều trị cũng gia tăng rõ rệt, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa, thời điểm thuận lợi cho virus phát triển và lây lan. Không chỉ tăng số lượng ca mắc, các bác sĩ còn ghi nhận nhiều trường hợp tái nhiễm với khoảng cách giữa hai lần mắc ngày càng rút ngắn, triệu chứng lần sau nặng hơn lần trước.

Điển hình là bé P.T.A. (2 tuổi, Hà Nội), trước đó 3 tuần đã mắc tay chân miệng với biểu hiện nhẹ như sốt nhẹ, nổi ban ít và được theo dõi điều trị tại nhà. Tuy nhiên, gần đây trẻ nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục 39-40°C, hạ sốt kém, giật mình chới với khi đang ngủ, bỏ ăn. Đáng chú ý, trong suốt quá trình gần như không xuất hiện các nốt phỏng nước điển hình, khiến gia đình nhầm lẫn với sốt thông thường và chủ quan, chậm trễ đưa trẻ đi khám.

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ khẩn trương đánh giá dấu hiệu thần kinh - hô hấp - tim mạch, thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, xác định trẻ dương tính với Enterovirus 71 (EV71). Bệnh nhi lập tức được chuyển vào khu điều trị cách ly, theo dõi liên tục bằng hệ thống monitor các chỉ số sinh tồn, hỗ trợ thở oxy, kiểm soát sốt, cân bằng dịch và xử trí kịp thời các rối loạn. Nhờ sự theo dõi sát sao và can thiệp tích cực, sau 48 giờ, trẻ qua giai đoạn nguy hiểm, các dấu hiệu hô hấp và tuần hoàn dần ổn định, không ghi nhận thêm biến chứng.

Không có miễn dịch chéo giữa các chủng virus của tay chân miệng

BSCKII. Trần Văn Bàn (Trưởng Khối Nhi, BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh) cho biết: "Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do nhiều chủng virus đường ruột gây ra như EV71, Coxsackie A16, A6, A10…. Khi trẻ mắc một chủng virus, cơ thể chỉ tạo ra miễn dịch đối với chính chủng đó, không có khả năng bảo vệ trước các chủng khác. Vì vậy, trẻ từng mắc vẫn có thể nhiễm lại nếu tiếp xúc với nguồn lây mới, kể cả trong thời gian ngắn sau khi khỏi bệnh."

Bác sĩ cũng nhấn mạnh, miễn dịch sau nhiễm tay chân miệng không bền vững và không kéo dài. Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch còn đang trong quá trình hoàn thiện, khả năng ghi nhớ miễn dịch chưa cao, khiến cơ thể dễ bị tái nhiễm khi tiếp xúc với virus trong môi trường sống.

Hơn nữa, tay chân miệng có xu hướng bùng phát theo chu kỳ, liên quan đến "khoảng trống miễn dịch" trong cộng đồng. Khi một tỷ lệ lớn trẻ chưa từng mắc bệnh hoặc miễn dịch suy giảm theo thời gian, virus sẽ có điều kiện thuận lợi để lây lan và làm gia tăng số ca bệnh trong từng giai đoạn.

Chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, phòng chống là biện pháp bảo vệ trẻ hiệu quả nhất

Hiện nay, tay chân miệng vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và không phải bệnh có thể "miễn nhiễm suốt đời". Vì vậy, việc chủ động phòng bệnh, nâng cao nhận thức chính là chìa khóa quan trọng giúp bảo vệ trẻ trước nguy cơ tái nhiễm và những biến chứng không mong muốn.

BSCKII. Trần Văn Bàn khuyến cáo, phụ huynh không nên chủ quan ngay cả khi trẻ đã khỏi bệnh, cần duy trì thực hiện tốt "3 sạch" gồm: ăn uống sạch (ăn chín, uống chín), ở sạch (thường xuyên lau sạch sàn nhà, các bề mặt và các vật dụng tiếp xúc hàng ngày) và bàn tay sạch ( thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh). Đồng thời, đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng như sốt cao liên tục không hạ, giật mình, quấy khóc bất thường, li bì, mệt nhiều …cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Trước tình hình dịch bệnh gia tăng, Khoa Nhi - BVĐK Hồng Ngọc với 2 bệnh viện và 5 phòng khám luôn đảm bảo tuân thủ nguyên tắc kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ theo Chứng chỉ Tiêu chuẩn Chăm sóc sức khỏe ACHSI (Úc) đảm bảo an toàn trong thăm khám và điều trị bệnh nhi.

Thiết lập khu vực khám sàng lọc riêng biệt dành cho trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc tay chân miệng như sốt cao, nổi mụn nước,... Quy trình phân luồng khép kín, từ tiếp đón - khám - xét nghiệm - điều trị, đảm bảo kiểm soát tốt nguy cơ lây lan. Nhân viên y tế được yêu cầu sử dụng đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân, khử khuẩn tay, bề mặt và không khí. Khoa cũng tăng cường bác sĩ trực ban, bệnh nhi nội trú được thăm buồng tối thiểu 3 lần/ngày, theo dõi sát sao diễn biến bệnh, xử trí kịp thời, ngăn chặn biến chứng. Dù số lượng bệnh nhi tăng, mỗi phòng nội trú vẫn đảm bảo không quá 2 trẻ, hạn chế tối đa lây nhiễm chéo nội viện.