Sau các dịp lễ, Tết hoặc những đợt liên hoan kéo dài, nhiều cơ sở y tế ghi nhận số trường hợp tăng men gan và gan nhiễm mỡ có xu hướng gia tăng. Theo BSCKII Hoàng Hữu Việt - Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc (Phú Thọ), việc sử dụng rượu bia với tần suất dày đặc trong thời gian ngắn vẫn có thể gây tổn thương gan, kể cả ở người trước đó chưa từng mắc bệnh lý gan.

Gan là cơ quan chính chuyển hóa rượu trong cơ thể. Khoảng 90% lượng cồn sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa tại gan thông qua các enzyme alcohol dehydrogenase và aldehyde dehydrogenase. Quá trình này tạo ra acetaldehyde - chất trung gian có độc tính cao đối với tế bào gan.

Các chất này cùng với gốc tự do sinh ra trong quá trình chuyển hóa cồn có thể gây tổn thương màng tế bào gan, kích hoạt phản ứng viêm và làm rối loạn chuyển hóa mỡ trong gan. Hậu quả có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ do rượu - giai đoạn sớm có thể hồi phục nếu ngừng rượu, hoặc tiến triển thành Viêm gan do rượu và Xơ gan nếu tình trạng lạm dụng rượu kéo dài.

Điều đáng lưu ý là ở giai đoạn đầu, các tổn thương gan thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc xét nghiệm men gan.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên đi khám khi xuất hiện những dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân, chán ăn, buồn nôn, đau tức vùng hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu hoặc vàng da, vàng mắt. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm men gan (AST, ALT), GGT, bilirubin, siêu âm gan và các thăm dò cần thiết khác.

Theo các chuyên gia, gan có khả năng tái tạo nếu tổn thương chưa tiến triển nặng và người bệnh ngừng sử dụng rượu bia. Việc ngừng hoàn toàn rượu bia là biện pháp quan trọng nhất giúp gan phục hồi, đặc biệt ở giai đoạn gan nhiễm mỡ do rượu.

Bên cạnh đó, người bệnh cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu chất xơ; hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm nhiều chất béo bão hòa và đồ chế biến sẵn. Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy một loại thực phẩm đơn lẻ có thể "giải độc gan".

Duy trì vận động thể lực tối thiểu 30 phút mỗi ngày cũng giúp cải thiện chuyển hóa, giảm tích tụ mỡ trong gan và hỗ trợ phục hồi chức năng gan.

Các bác sĩ khuyến cáo người thường xuyên uống rượu bia, người thừa cân, béo phì, mắc đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu nên kiểm tra chức năng gan định kỳ 6-12 tháng/lần để phát hiện sớm bất thường.

Theo BSCKII Hoàng Hữu Việt, tổn thương gan do rượu thường diễn biến âm thầm trong thời gian dài. Việc sử dụng rượu bia có kiểm soát kết hợp kiểm tra sức khỏe định kỳ là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ lá gan và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.