Chuyển động mới của khoa học sâm thế giới tại ISG

Hội nghị Quốc tế về Sâm lần thứ 14 (ISG 2026) diễn ra từ ngày 26 đến 29/10 trên đảo Jeju, Hàn Quốc. Đây là chuỗi hội nghị khoa học chuyên về nhân sâm do Hội Sâm Hàn Quốc khởi xướng từ thập niên 1970. Kỳ thứ hai đã diễn ra từ tháng 9/1978. Qua gần năm thập kỷ, ISG trở thành nơi các nhà khoa học hàng đầu công bố những hướng nghiên cứu mới nhất về nhân sâm.

Tham gia ISG 2026 có 77 báo cáo viên cùng 134 báo cáo áp phích đến từ 12 quốc gia và vùng lãnh thổ. Về phía Hàn Quốc, hội nghị có sự tham gia của GS. Man Hee Rhee (Đại học Quốc gia Kyungpook) trong vai trò Chủ tịch Ban tổ chức, cùng các nhà khoa học đến từ Đại học Sungkyunkwan, Đại học Sejong và Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST).

Tiến sĩ Nguyễn Quang Thái - một trong ba nhà khoa học thuộc Đoàn Việt Nam sẽ trình bày báo cáo về vị thế khoa học của Sâm Việt Nam, đồng thời gửi lời mời hợp tác nghiên cứu tới cộng đồng khoa học Hàn Quốc.

Với chủ đề "Ginseng for Smart Wellness", ISG 2026 nhấn mạnh xu hướng ứng dụng khoa học hiện đại để làm rõ giá trị của sâm đối với sức khỏe, hướng tới chăm sóc sức khỏe chính xác và cá nhân hóa. Các nghiên cứu tập trung vào nhiều lĩnh vực như tim mạch, chuyển hóa, thần kinh, nhận thức, miễn dịch và công nghệ nano.

Sâm Việt Nam - "biên giới mở" của khoa học sâm thế giới

Hàn Quốc là quốc gia có nền khoa học và công nghiệp sâm phát triển hàng đầu thế giới. Theo số liệu trích từ PubMed (tháng 4/2026), có khoảng 25.000 công bố quốc tế về sâm Hàn Quốc (Panax ginseng). Trong khi đó, sâm Việt Nam mới có khoảng 112 công bố quốc tế, bằng khoảng 0,4% tài liệu về chi Panax.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang Thái, sâm Hàn Quốc đã đi rất xa đối với ngành sâm. Còn sâm Việt mới chỉ bắt đầu những bước đầu tiên, vị thế khoa học của sâm Việt cần được làm rõ.

Theo báo cáo, sâm Ngọc Linh và sâm Lai Châu cùng loài, cùng hồ sơ hóa học. Điểm khác biệt nổi bật là MR2 (majonoside R2). Nghiên cứu của Chaingam và cộng sự công bố trên Journal of Ginseng Research năm 2024 cho thấy hàm lượng MR2 trong sâm Việt Nam đạt 3,8-6,9%, riêng sâm Lai Châu lên tới 6,92%. Con số này cao gấp khoảng 1.700-6.900 lần so với các loài sâm khác, vốn chỉ chứa MR2 ở dạng vết.

"Sâm Việt Nam không cần phải so sánh với bất kỳ ai, mà cần được nghiên cứu đủ sâu, đủ bài bản để thế giới hiểu đúng và nhìn thấy đầy đủ giá trị của nó", Tiến sĩ Nguyễn Quang Thái nhấn mạnh.

Báo cáo cũng giới thiệu năng lực nghiên cứu trong nước: chuỗi nghiên cứu khép kín của VIGH từ trồng trọt, chiết xuất, phân lập, đánh giá đến bào chế; hạ tầng sản xuất của Sâm Thái Minh; và kết quả thí điểm trồng thành công sâm Lai Châu ở độ cao 1.400 m tại Lâm Đồng - điều ít có ở vùng phân bố tự nhiên của loài sâm này.

Diễn đàn khoa học mở ra tương lai mới cho sâm Việt

Tổng kết ISG 2026, trong 77 báo cáo tại hội nghị, có 4 báo cáo về sâm Việt Nam, gồm 3 báo cáo từ đoàn Việt Nam và 1 báo cáo của nhà khoa học Nhật Bản.

Khép lại báo cáo tại ISG 2026, Tiến sĩ Nguyễn Quang Thái gửi lời mời hợp tác tới các nhà khoa học Hàn Quốc, gồm các hướng nghiên cứu chung như dược động học của MR2 trên người, thử nghiệm lâm sàng pha I, công nghệ chế biến sâu sâm Việt Nam, chọn giống và quy trình trồng sâm ở độ cao thấp hơn vùng phân bố tự nhiên.

Chia sẻ tại hội nghị, Tiến sĩ Lê Thị Hồng Vân (Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh) cũng nhận định Sâm Việt Nam là "mỏ vàng" cho nghiên cứu khoa học, bởi số lượng công trình nghiên cứu vẫn còn hạn chế so với nhân sâm Hàn Quốc hay sâm Mỹ. Theo bà, đây là cơ hội để các nhà khoa học khám phá những đặc tính riêng, đồng thời cần thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ giá trị của Sâm Việt Nam.

Nếu những kỳ trước, sâm Hàn Quốc và tam thất Trung Quốc gần như chiếm trọn sân khấu, thì tại ISG 2026, sâm Việt Nam đã được giới thiệu như một đối tượng nghiên cứu đầy tiềm năng về đa dạng hóa học.

Với ngành sâm Việt, đây là bước đi quan trọng để một dược liệu quốc gia được nghiên cứu bài bản hơn, được thế giới biết đến rộng rãi hơn, và từ đó mang lại giá trị cho người trồng sâm, nhà khoa học và người tiêu dùng trong nước.