Trước hết, nhiệt độ thấp khiến mạch máu co lại và ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa. Khi trời lạnh, nhu động dạ dày - ruột có thể chậm hơn, quá trình tiêu hóa thức ăn kéo dài, làm tăng áp lực trong dạ dày. Áp lực này dễ đẩy dịch vị trào ngược lên thực quản, đặc biệt ở những người đã có cơ thắt thực quản dưới hoạt động kém.

Bên cạnh đó, thói quen ăn uống trong mùa lạnh cũng góp phần làm trầm trọng tình trạng trào ngược. Nhiều người có xu hướng ăn no hơn, ăn nhiều đồ dầu mỡ, cay nóng hoặc uống rượu bia để "chống rét". Những thực phẩm này kích thích dạ dày tiết nhiều acid và làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến dịch vị dễ trào ngược hơn. Việc ăn muộn, ăn khuya trong những ngày lạnh cũng là yếu tố làm tăng triệu chứng vào ban đêm.

Mùa lạnh còn khiến nhiều người ít vận động hơn. Việc ngồi lâu, nằm nhiều, đặc biệt là nằm ngay sau khi ăn, làm giảm tác dụng của trọng lực trong việc giữ thức ăn ở dạ dày, từ đó tăng nguy cơ trào ngược. Với người làm việc văn phòng hoặc người cao tuổi, thói quen này càng khiến các triệu chứng trở nên dai dẳng.

Một yếu tố khác không thể bỏ qua là việc sử dụng đồ ăn, thức uống quá nóng. Nhiệt độ cao có thể gây kích ứng niêm mạc thực quản, làm hàng rào bảo vệ bị tổn thương, khiến cảm giác nóng rát và đau sau xương ức trở nên rõ rệt hơn khi trào ngược xảy ra. Trong mùa lạnh, thói quen uống trà, cà phê hoặc canh nóng khi còn bốc hơi càng làm tăng nguy cơ này.

Ngoài ra, stress và rối loạn giấc ngủ trong những ngày rét cũng ảnh hưởng đến trào ngược dạ dày. Thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài có thể làm rối loạn hoạt động của hệ thần kinh thực vật, từ đó ảnh hưởng đến chức năng co bóp của dạ dày và cơ thắt thực quản. Nhiều người ghi nhận các triệu chứng trào ngược rõ hơn vào ban đêm hoặc sáng sớm trong mùa lạnh.

Để kiểm soát trào ngược dạ dày trong mùa lạnh, người bệnh cần điều chỉnh lối sống và thói quen ăn uống. Nên ăn thành nhiều bữa nhỏ, hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, rượu bia; tránh ăn quá no hoặc ăn sát giờ đi ngủ. Sau ăn, cần giữ tư thế thẳng trong ít nhất 2-3 giờ, kết hợp vận động nhẹ nhàng để hỗ trợ tiêu hóa. Việc giữ ấm cơ thể, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần giảm triệu chứng.

Người bệnh nên đi khám khi các biểu hiện trào ngược xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu như nuốt nghẹn, đau ngực, sụt cân, nôn ra máu hoặc phân đen. Việc phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống trong mùa lạnh mà còn phòng tránh các biến chứng nguy hiểm liên quan đến thực quản.