Rối loạn lo âu lan tỏa là tình trạng lo lắng quá mức về nhiều vấn đề trong cuộc sống, diễn ra hầu như mỗi ngày và kéo dài ít nhất 6 tháng. Theo BSCKI Nguyễn Minh Hiếu, Bệnh viện Tâm thần Mỹ Đức (Hà Nội), người mắc bệnh thường không thể kiểm soát được dòng suy nghĩ lo âu, từ đó suy giảm rõ rệt khả năng học tập, làm việc và sinh hoạt.

Khác với lo âu thông thường - vốn giảm dần khi áp lực qua đi - lo âu bệnh lý tồn tại dai dẳng, không tương xứng hoàn cảnh, thậm chí xuất hiện ngay cả khi không có yếu tố gây căng thẳng rõ ràng. Tình trạng này có thể gặp ở bất kỳ ai, nhưng nguy cơ cao hơn ở người chịu stress kéo dài, phụ nữ giai đoạn biến đổi nội tiết, người có bệnh mạn tính hoặc tiền sử rối loạn tâm thần.

Triệu chứng rất đa dạng. Về tâm lý, người bệnh luôn căng thẳng, bất an, khó tập trung, dễ cáu gắt, khó thư giãn. Về cơ thể, có thể xuất hiện hồi hộp, run tay chân, vã mồ hôi, tức ngực, khó thở, đau đầu, căng cơ, rối loạn tiêu hóa và mất ngủ kéo dài. Nhiều người đi khám tim mạch, tiêu hóa, xương khớp… nhưng không phát hiện tổn thương thực thể.

Nếu không điều trị, rối loạn lo âu lan tỏa dễ tiến triển mạn tính, gây suy nhược cả thể chất lẫn tinh thần, làm nặng thêm các bệnh liên quan stress và thường đi kèm trầm cảm. Ở giai đoạn nặng, nguy cơ xuất hiện ý nghĩ tự sát có thể gia tăng.

Điều trị cần phối hợp thuốc theo chỉ định chuyên khoa tâm thần với trị liệu tâm lý, điều chỉnh lối sống và kiểm soát stress. Người bệnh không nên tự ý dùng hoặc ngưng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Gia đình giữ vai trò quan trọng trong phát hiện sớm, động viên và đồng hành điều trị, đồng thời tránh kỳ thị. Về phòng ngừa, chuyên gia khuyến cáo duy trì vận động thể chất, ngủ đủ giấc, ăn uống lành mạnh, hạn chế rượu bia và chất kích thích, tăng kết nối xã hội và học cách thư giãn.

Khi lo lắng kéo dài, ảnh hưởng công việc và cuộc sống, người dân nên chủ động khám chuyên khoa tâm thần để được hỗ trợ kịp thời.