Bước vào mùa xuân, khi cái lạnh dần nhường chỗ cho không khí ấm áp, các cơ quan trong cơ thể - đặc biệt là hệ tuần hoàn, thần kinh và tiêu hóa – cũng có sự thay đổi để thích nghi. Nhu cầu vận động tăng lên khiến chức năng tiêu hóa hoạt động mạnh hơn. Nếu ăn uống thiếu điều độ trong dịp Tết, cơ thể rất dễ rơi vào trạng thái rối loạn.

Theo y học cổ truyền, mùa xuân ứng với Can, chủ sơ tiết và điều hòa khí huyết. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp ngũ vị (chua, đắng, ngọt, cay, mặn) có vai trò quan trọng trong dưỡng sinh. Thực phẩm mang sắc xanh - thuộc Can - giúp dưỡng Can huyết, hỗ trợ lưu thông khí huyết và tăng cường sức khỏe toàn thân.

Tuy nhiên, ngày Tết thường gắn liền với ăn uống dư thừa: nhiều chất béo, nhiều đường và nhiều muối như bánh chưng, giò chả, bánh kẹo, nước ngọt. Những thực phẩm này dễ làm tổn hại chức năng Tỳ Vị, gây ẩm thấp, đầy trệ; ăn mặn kéo dài còn ảnh hưởng đến Thận.

Bệnh viện Nhân dân 115 khuyến nghị nên ưu tiên nhóm thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, phù hợp mùa xuân như: thịt gà, đậu nành, đậu phộng, hạt bí, rau hẹ, táo tươi, ngao sò, tảo biển. Bên cạnh đó, các loại củ, rễ như ngưu bàng, ngó sen, cà rốt, củ cải, khoai lang, cải thìa… giúp tăng khả năng hấp thu dưỡng chất và hỗ trợ tiêu hóa.

Song song với ăn uống, việc vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh, yoga, thái cực quyền và hít thở không khí trong lành cũng giúp điều hòa tinh khí, tăng cường sức đề kháng trong những ngày đầu năm.

Một số bài thuốc và rượu thuốc dưỡng sinh được lưu truyền trong Đông y với mục đích bồi bổ khí huyết, dưỡng gan thận. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyến cáo việc sử dụng cần hết sức thận trọng, không lạm dụng và nên có tư vấn chuyên môn, đặc biệt với người cao tuổi hoặc có bệnh nền.

Ngày Tết - ngày xuân là thời điểm con người sống thuận theo quy luật tự nhiên "xuân sinh, hạ trưởng, thu thu, đông tàng". Ăn uống điều độ, dưỡng sinh đúng cách không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn là nền tảng phòng ngừa bệnh tật cho cả năm dài phía trước.