Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí Saudi Medical Journal (2023), thực hiện trên 200 trẻ sơ sinh, có tới 33% số trẻ - tức cứ 3 trẻ thì có 1 trẻ - bị thiếu hụt Vitamin K2 (nồng độ trong máu ở mức thấp) ngay tại thời điểm chào đời. Đây là một "khoảng trống" lớn, nguy cơ ảnh hưởng đến chiều cao và mật độ xương đỉnh của trẻ về sau.

Vì sao cứ 3 trẻ sơ sinh thì có 1 trẻ thiếu hụt vitamin K2?

Câu trả lời nằm ở hai "nguồn cung" tự nhiên của trẻ đều rất hạn chế. Vitamin K2 truyền qua nhau thai rất thấp, nên trẻ gần như không nhận đủ K2 từ mẹ trong thai kỳ. Sau khi chào đời, hàm lượng K2 trong sữa mẹ cũng cực kỳ khiêm tốn. Hai yếu tố này cộng lại khiến hàng triệu trẻ sinh ra đã mang sẵn nguy cơ thiếu hụt K2 - và trẻ bú mẹ hoàn toàn lại càng dễ thiếu.

Nguy cơ này còn cao hơn rõ rệt ở một số nhóm trẻ đặc biệt. Cũng theo nghiên cứu nói trên, các yếu tố làm tăng nguy cơ thiếu hụt Vitamin K2 ở trẻ sơ sinh bao gồm: trẻ sinh mổ, trẻ nhẹ cân so với tuổi thai, hoặc mẹ phải dùng corticoid trước sinh - trong đó sinh mổ và nhẹ cân được xác định là những yếu tố liên quan độc lập đến thiếu hụt K2.

Vitamin K2 - "người vận chuyển" đưa canxi vào xương

Vậy thiếu vitamin K2 thì có gì đáng lo? Về cơ chế, vitamin K2 là yếu tố cần thiết để hoạt hóa Osteocalcin - loại protein có nhiệm vụ đưa canxi vào chất nền xương. Khi thiếu vitamin K2, Osteocalcin ở trạng thái "chưa được hoạt hóa" nên không gắn được canxi. Hệ quả là: dù được bổ sung canxi đầy đủ, canxi vẫn khó đến đúng đích là xương và răng - thậm chí có xu hướng lắng đọng ở mô mềm. Đây chính là nghịch lý "có canxi nhưng xương vẫn đói": trẻ không thiếu canxi, mà thiếu "người vận chuyển" K2 để đưa canxi vào xương.

Điều nhiều mẹ chưa biết: lỗ hổng thiếu vitamin K2 ở trẻ sơ sinh gần như không thể tự lấp đầy. Cơ thể trẻ chưa thể tự tạo đủ K2, vì hệ vi khuẩn đường ruột - nơi tổng hợp một phần K2 - còn non nớt trong những tháng đầu đời. Trong khi đó, sữa mẹ lại vốn rất ít K2. Nghĩa là nếu không được bổ sung chủ động, trẻ gần như không có cách nào tự bù lại lượng K2 đang thiếu.

Trong khi đó, đây lại đúng là giai đoạn xương trẻ phát triển nhanh và "khát" canxi nhất - riêng năm đầu trẻ có thể cao thêm tới 25 cm. Nhu cầu đưa canxi vào xương lớn nhất lại rơi đúng vào lúc "người vận chuyển" K2 khan hiếm nhất. Vì vậy, bổ sung K2 ngay từ sơ sinh không phải là "thêm cho đủ", mà là cung cấp đúng mảnh ghép trẻ đang thiếu, vào đúng thời điểm con cần nhất.

Thiếu K2 kéo dài trong 1.000 ngày đầu đời: hệ lụy khó bù đắp

Điều khiến tình trạng này nguy hiểm là nó thường âm thầm, không biểu hiện ra ngoài - cho đến khi trẻ chậm phát triển, mọc răng chậm hoặc thấp còi hơn hẳn bạn bè đồng trang lứa. Khi ấy, "khoảng trống" đã kéo dài và để lại hậu quả.

Đáng lo hơn, 1.000 ngày đầu đời (từ thụ thai đến khi trẻ tròn 2 tuổi) là giai đoạn vàng định hình tầm vóc. Thiếu K2 kéo dài ở giai đoạn này có thể để lại hệ lụy lâu dài:

1. Suy dinh dưỡng, thấp còi: trẻ bỏ lỡ giai đoạn tăng trưởng nhanh nhất của đời mình.
2. Hệ xương yếu ớt: mật độ xương thấp khiến trẻ chậm biết lẫy, bò, đi và dễ bị tổn thương xương khớp khi vận động.
3. Lãng phí nguồn dinh dưỡng khác: việc bổ sung canxi và Vitamin D3 khó phát huy hiệu quả nếu thiếu vắng "mảnh ghép" K2.

Bổ sung Vitamin D3 cho trẻ ngay từ những ngày đầu sau sinh từ lâu đã là khuyến nghị của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) - với liều 400 IU mỗi ngày cho mọi trẻ, kể cả trẻ bú mẹ hoàn toàn. Nhưng để canxi thực sự vào được xương, vitamin D3 cần đi cùng "người vận chuyển" vitamin K2.

Vai trò của vitamin K2 cũng đã có bằng chứng lâm sàng. Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) công bố trên tạp chí Nutrition in Clinical Practice của Hiệp hội Dinh dưỡng Tĩnh mạch và Đường ruột Hoa Kỳ (ASPEN), năm 2026, thực hiện trên trẻ sinh non, cho thấy: bổ sung bổ sung Vitamin A (1500 IU/ngày) kết hợp với Vitamin K2 (MK-7) liều 50 mcg/ngày liên tục trong 12 tháng giúp tăng mật độ khoáng xương (cột sống thắt lưng và xương đùi) và cải thiện chỉ số chiều cao theo tuổi, đồng thời an toàn - không làm tăng tỷ lệ tác dụng phụ.

Như vậy, việc bổ sung Vitamin D3 kèm K2, duy trì liên tục ngay từ khi chào đời trong suốt 12 tháng, đã được chứng minh là an toàn và mang lại hiệu quả cho sự phát triển hệ xương và chiều cao của trẻ. Vì thế, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh chủ động bổ sung sớm cho con - đừng đợi đến khi trẻ thấp còi mới bắt đầu lo lắng:

• Bổ sung sớm và đều đặn: cho trẻ dùng vitamin D3 kết hợp vitamin K2 mỗi ngày, bắt đầu ngay từ những ngày đầu sau sinh và duy trì liên tục.
• Chọn sản phẩm phù hợp với trẻ sơ sinh: ưu tiên dạng nhỏ giọt hoặc xịt, không màu – không mùi – không vị để trẻ dễ dung nạp, đảm bảo đúng liều lượng khuyến cáo.

Đừng để một thiếu hụt tiềm ẩn ảnh hưởng đến cơ hội cao lớn của con. Chủ động bổ sung D3K2 ngay từ khi chào đời là "khoản đầu tư" nhỏ nhưng có thể mang lại giá trị lớn cho tầm vóc và sức khỏe xương khớp của trẻ về lâu dài. Để có lựa chọn phù hợp nhất với từng bé, phụ huynh nên tham khảo ý kiến bác sĩ.