Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tình trạng lạm dụng kháng sinh đang là một trong những nguyên nhân làm gia tăng kháng kháng sinh trên toàn cầu. Đáng lo ngại, trẻ nhỏ là nhóm thường xuyên phải dùng kháng sinh trong các đợt viêm hô hấp, viêm họng, viêm tai giữa, viêm phế quản hoặc viêm tiểu phế quản.

Vì sao trẻ dễ rối loạn tiêu hóa, hấp thu kém sau kháng sinh?

Kháng sinh có vai trò quan trọng trong điều trị nhiễm khuẩn khi được bác sĩ chỉ định. Tuy nhiên, kháng sinh không chỉ tác động lên vi khuẩn gây bệnh mà còn có thể ảnh hưởng tới cả lợi khuẩn trong đường ruột.

Trong khi đó, đường ruột của trẻ là nơi cư trú của hàng nghìn tỷ vi sinh vật có lợi. Hệ vi sinh này tham gia vào quá trình tiêu hóa thức ăn, hấp thu dưỡng chất, bảo vệ niêm mạc ruột và hỗ trợ hệ miễn dịch.

Khi hệ vi sinh bị mất cân bằng sau một đợt kháng sinh, trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện như biếng ăn, đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, đi ngoài thất thường, hấp thu kém, hoặc dễ ốm vặt trở lại.

Theo nghiên cứu mới nhất trên Nature Medicine: Kháng sinh không chỉ gây rối loạn vi sinh ngắn hạn mà có thể để lại hậu quả dài hạn (lên đến nhiều năm) trên hệ vi sinh đường ruột.

(Nguồn:https://www.nature.com/articles/s41591-026-04360-3?fbclid=IwZnRzaARNz2xleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAo2NjI4NTY4Mzc5AAEewDPjac6RYlCH2scwt6xHWSlbO98h3uzfN5gS2BobEaNJQlQCYlPBihet-Dg_aem_QKykHqHCPZcPdwAjRYNE0g&utm_id=97758_v0_s00_e0_tv4)

Dưới 5 tuổi - giai đoạn "vàng" không thể bỏ lỡ

Giai đoạn dưới 5 tuổi là thời kỳ não bộ, hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và thể chất của trẻ phát triển mạnh mẽ. Đây cũng là giai đoạn trẻ cần hấp thu dinh dưỡng tốt để tăng trưởng chiều cao, cân nặng và hoàn thiện sức đề kháng.

Nếu hệ vi sinh đường ruột bị xáo trộn kéo dài, quá trình tiêu hóa và hấp thu của trẻ có thể bị ảnh hưởng. Đây là lý do nhiều trẻ sau ốm dù đã được bổ sung nhiều loại dinh dưỡng nhưng vẫn ăn kém, chậm tăng cân, hay rối loạn tiêu hóa.

Điều khiến tình trạng này dễ bị bỏ qua là các biểu hiện thường diễn ra âm thầm. Phụ huynh dễ nghĩ con "lười ăn sau ốm", trong khi nguyên nhân sâu xa có thể đến từ đường ruột chưa phục hồi.

Tái tạo hệ vi sinh - "mảnh ghép" quan trọng sau mỗi đợt ốm

Các chuyên gia khuyến nghị, bên cạnh việc dùng kháng sinh đúng chỉ định, phụ huynh cần chú ý hỗ trợ tái tạo hệ vi sinh đường ruột cho trẻ sau ốm.

Men vi sinh phù hợp nên đáp ứng các tiêu chí quan trọng: bền vững, có khả năng vượt qua axit dạ dày, có khả năng bám và duy trì trong ruột, đồng thời có hàm lượng lợi khuẩn đủ cao để hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh.

Đặc biệt, trong giai đoạn trẻ đang hoặc vừa dùng kháng sinh, việc lựa chọn lợi khuẩn có khả năng bền với kháng sinh là yếu tố được nhiều chuyên gia quan tâm.

Chủng lợi khuẩn bền kháng sinh phổ rộng đầu tiên trên thế giới

Mới đây, các nghiên cứu quốc tế ghi nhận chủng lợi khuẩn Bifidobacterium breve PRL2020 có khả năng tồn tại, phát triển và duy trì ổn định ngay cả khi tiếp xúc với nhóm kháng sinh phổ rộng Amoxicillin/Amoxicillin-clavulanate.

Đáng chú ý, các nghiên cứu cũng xác nhận chủng lợi khuẩn này không mang nguy cơ truyền gen kháng thuốc sang vi khuẩn khác — yếu tố quan trọng trong đảm bảo an toàn sinh học khi ứng dụng trên diện rộng.

Phát hiện này được xem là bước tiến mới trong lĩnh vực vi sinh ứng dụng, mở ra hướng tiếp cận mới cho các sản phẩm men vi sinh thế hệ mới, đặc biệt trong việc hỗ trợ chăm sóc hệ tiêu hóa cho trẻ trong và sau quá trình điều trị bằng kháng sinh.

Với trẻ nhỏ, nhất là nhóm dưới 5 tuổi, việc lựa chọn lợi khuẩn phù hợp sau mỗi đợt ốm có thể là "mảnh ghép" quan trọng giúp hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện tiêu hóa, hấp thu và phục hồi thể trạng.